De zaak-Haynes: waarom een Engelse rechter transvrouwen uit het damespool mag weren

Een transvrouw met een geslachtsveranderingscertificaat wordt uitgesloten van het damestoernooi poolbiljart — en een Engelse rechter oordeelt dat dit geen ongeoorloofde discriminatie is. Dat is de kern van de zaak die poolspeelster Harriet Haynes aanspande tegen de English Blackball Pool Federation (EBPF), nadat de bond in 2023 haar deelname aan de vrouwencompetitie beëindigde met een regel die deelname beperkt tot wie "als vrouw geboren" is. De County Court in Canterbury wees de klacht op 1 augustus 2025 af, in een uitspraak die inmiddels naar het hof van beroep is gegaan.

Sekse, niet transitie

Rechter Timothy Parker baseerde zijn oordeel rechtstreeks op de uitspraak van het Britse Hooggerechtshof in For Women Scotland Ltd tegen de Schotse regering, die "sekse" in de Equality Act 2010 uitlegde als uitsluitend biologisch geslacht. Op basis daarvan overwoog de rechtbank dat Haynes' uitsluiting weliswaar discriminatie was, maar discriminatie op grond van sekse — niet op grond van gender reassignment. Haynes had in haar zaak alleen dat laatste aangevoerd. Omdat die specifieke discriminatiegrond niet aan de orde was, kon haar vordering niet slagen, ongeacht of de uitsluitingsregel zelf gerechtvaardigd was.

Poolbiljart als "gender-affected activity"

Opvallend is dat de rechtbank ook inhoudelijk oordeelde over de vraag of poolbiljart een sport is waarin geslacht het resultaat beïnvloedt. Het vonnis stelt dat de gemiddelde man "consistent een hogere keusnelheid met minder inspanning" genereert dan de gemiddelde vrouw. Daarmee kwalificeert de rechtbank pool als "gender-affected" onder de Equality Act, wat betekent dat zelfs als er wél sprake was geweest van gender-reassignment-discriminatie, de uitsluiting gerechtvaardigd zou zijn geweest als proportioneel middel om eerlijke competitie te waarborgen.

In hoger beroep: mensenrechten als nieuwe insteek

Haynes kreeg toestemming voor hoger beroep en voert nu, naast de discriminatiegrond opnieuw, ook artikel 8 (recht op privéleven) en artikel 14 (verbod op discriminatie) van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens aan. Haar zaak moet uitwijzen hoe ver de For Women Scotland-uitspraak reikt zodra die tegenover mensenrechtenverdragen komt te staan — een vraag die niet alleen voor het poolbiljart van belang is, maar voor elke Britse sportbond die sekse als toelatingscriterium hanteert.

Wat deze zaak toevoegt aan het sportdebat

De zaak-Haynes verschilt wezenlijk van eerdere spraakmakende zaken. Waar de CAS-uitspraak over Lia Thomas vooral ging over de bevoegdheid van een sportbond om eigen beleid te voeren, draait de zaak-Haynes om iets fundamentelers: of uitsluiting op grond van geboortegeslacht in de kern als rechtmatige sekse-discriminatie kan worden gezien, los van welke sport het betreft. Dat maakt deze zaak wellicht overdraagbaarder dan een sportspecifieke beleidsuitspraak — de redenering raakt in potentie elke Britse bond die een vrouwencategorie op geboortegeslacht afbakent. Onze lezing is dat de uitspraak zelf geen oordeel geeft over de rechtvaardigheid van uitsluitingsbeleid in het algemeen; ze laat vooral zien hoe zwaar het processueel weegt welke discriminatiegrond een eiser kiest, en hoe die keuze na For Women Scotland tegen haar kan werken.

Bronnen

County Court at Canterbury, Haynes v English Blackball Pool Federation [2025] EWCC 50, uitspraak HHJ Timothy Parker, 1 augustus 2025.
Blake Morgan, "Excluding transgender pool player from women's teams was not discrimination", Debra Gers, 14 augustus 2025.
PinkNews, "Trans pool player Harriet Haynes to challenge ban in landmark court appeal", Siân Thompson, 17 april 2026.